Ayı Wojtek

 

1942 yılında İran’ın Hemedan kentinde, annesi avcılar tarafından öldürülmüş küçük bir bozayı yavrusu bulundu. Bölgeden geçmekte olan Polonyalı askerler bu yavruyu sahiplendiler ve ona Lehçe'de "mutlu savaşçı" veya "güzel savaşçı" anlamına gelen Wojtek adını verdiler. Askerler onu biberonla, yoğunlaştırılmış süt ve bal vererek büyüttüler. Kısa sürede birliğin bir parçası haline geldi.

Wojtek zamanla kamptaki diğer askerlerin davranışlarını öğrendi. Çadırda onlarla birlikte uyur, onlarla güreşir, hatta erzak olarak verilen sigaraları çiğner ve akşamları bira içerdi. Soğuk gecelerde askerlere sarılarak onları ısıttığı da bilinirdi.

1944 yılında Polonya 2. Kolordusu, İtalya’daki kritik Monte Cassino Muharebesi'ne katılmak üzere yola çıktı. İngiliz limanlarında askeri gemilere sivil hayvanların binmesinin yasak olması nedeniyle bir sorun yaşandı. Bunun üzerine Polonyalı komutanlar pratik bir çözüm buldu: Wojtek'i resmi olarak orduya kaydettiler.

Onbaşı Wojtek adını alan ayının bir sicil numarası, rütbesi ve maaşı oldu. Savaş sırasında cephe gerisinde mühimmat taşıma görevini üstlendi. Top mermisi sandıklarını hiç zorlanmadan, patlama seslerinden korkmadan taşıyarak askerlere lojistik destek sağladı. Savaşın ardından anısına pek çok madalya basıldı.
Savaş bittikten sonra Polonyalı birlikler terhis edildiğinde, Wojtek'in güvenli bir yere yerleştirilmesi gerekiyordu. 1947 yılında İskoçya’daki Edinburgh Hayvanat Bahçesi'ne gönderildi.

Hayvanat bahçesindeki ilk yıllarında eski dostlarını ve Lehçe komutları aradı. Ziyaretine gelen eski Polonyalı askerlerin sesini duyduğunda parmaklıklara yaklaşır, en sevdiği şey olan sigara ve birayı isterdi. 1963 yılında hayata gözlerini yuman Wojtek, bugün Polonya'da, İskoçya'da ve dünyanın farklı noktalarındaki heykelleriyle hatırlanmaktadır.